All fields are required.

Close Appointment form
Ρήξη Μηνίσκων (Meniscal Tears)

 

Αποτελεί μια από τις πιο συνήθεις κακώσεις στην άρθρωση του γόνατος, κυρίως στα πλαίσια αθλητικών δραστηριοτήτων τόσο στους αθλητές όσο και στον γενικότερο πληθυσμό.

 

ΑΝΑΤΟΜΙΑ

Πρόκειται για δύο ημισεληνοειδείς σχηματισμούς, τριγωνικούς σε εγκάρσια διατομή, τον έσω και τον έξω μηνίσκο, από ινώδη χόνδρινο ιστό, που παρεμβάλλονται ανάμεσα στις αρθρούμενες επιφάνειες των δύο οστών, του μηριαίου και της κνήμης. Λειτουργούν προστατεύοντας το έσω και το έξω διαμέρισμα της μηροκνημιαίας άρθρωσης κατά την φόρτισή της.

Οι αρθρικές επιφάνειες των δύο οστών δεν χαρακτηρίζονται από επαλληλία. Έτσι οι μηνίσκοι καλύπτουν τα κενά που δημιουργούνται, συμβάλλοντας στην ιδανική εφαρμογή των αρθρικών επιφανειών. Λειτουργούν παράλληλα και ως μηχανισμοί εστίασης των φορτίων που μεταφέρονται μέσω των μηριαίων κονδύλων στο κνημιαίο οστούν κατά την εκτέλεση των κινήσεων της άρθρωσης τόσο σε κάμψη όσο και σε έκταση.

Μπορούμε να φανταστούμε τους μηνίσκους ως ένα ζεύγος μαξιλαριών για τα αρθρούμενα οστά που απορροφούν τους κραδασμούς κατά την κίνηση και διανέμουν ομοιόμορφα τις δυνάμεις που ασκούνται. Αυτό οφείλεται κατά βάση στην ιδιαίτερη αρχιτεκτονική διάταξη των ινών κολλαγόνου από τις οποίες και αποτελούνται. Είναι σαφές ότι η έλλειψή τους, λόγω φθοράς ή και μηνισκεκτομής προκαλεί έκκεντρη φθορά.

Ανατομική ιδιαιτερότητα των μηνίσκων είναι η αιμάτωσή τους. Το μόνο τμήμα του μηνίσκου που αιματώνεται είναι μια περιφερική ζώνη, η λεγόμενη ‘κόκκινη ζώνη’ περίπου το άπω 1/3 αυτού, κοντά δηλαδή στο χείλος των οστών της άρθρωσης. Τα υπόλοιπο τμήμα ή αλλιώς η ΄λευκή ζώνη’, είναι ανάγγεια και τρέφεται με διάχυση ουσιών από το αρθρικό υγρό. Το γεγονός αυτό καθιστά και την πιθανότητα επούλωσης μιας ρήξης στη λευκή ζώνη μηδαμινή.

 

ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ

Η παθολογία των μηνίσκων οφείλεται σε τραυματισμό, εκφύλιση του ιστού ή συνδυασμός αυτών. Όταν οι δυνάμεις που δέχονται τμήματα των μηνίσκων υπερβαίνουν την μηχανική τους αντοχή δημιουργούνται ρήξεις. Συχνά συμπτώματα ρήξης της συνέχειας των μηνίσκων είναι ο πόνος σε ακραίες θέσεις, η πλημμελής έκταση του γόνατος (block), το αίσθημα αστάθειας της άρθρωσης και η ενδοαρθρική συλλογή υγρού (ύδραρθρος). Υπάρχουν διάφορες μορφές ρήξης βάσει της φύσης και της χρονιότητας των βλαβών. Επίσης απόσπαση τμήματος μηνίσκου οδηγεί σε σχηματισμό ελεύθερων σωμάτων ενδαρθρικά.

img_54d8d00793533

 

 

Η διαγνωστική προσέγγιση μιας μηνισκικής βλάβης βασίζεται πρωταρχικά στον μηχανισμό κάκωσης, στο ιστορικό των συμπτωμάτων και βεβαίως στην αντικειμενική εξειδικευμένη ορθοπαιδική εξέταση. Σαφώς ο ιατρός έχει στην διαγνωστική του φαρέτρα και απεικονιστικές μεθόδους, που έμμεσα ή άμεσαυποδεικνύουν τη βλάβη. Ιδιαίτερη διαγνωστική αξία, αποτελώντας το gold standard, έχει η μαγνητική τομογραφία, με αξιοπιστία πάνω από 90% στις ρήξεις μηνίσκων ακόμα και ήπιου βαθμού.

 

 

 

 

 

 

ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Η πλειονότητα των μηνισκικών βλαβών αποκαθίσταται με αρθροσκοπικές τεχνικές. Σε ρήξεις που αφορούν στην κόκκινη ζώνη καθώς και στα όρια κόκκινης με λευκή επιχειρείται πάντα συρραφή της βλάβης, με διάφορες τεχνικές και ειδικά εργαλεία. Είναι ξεκάθαρο πως στα πλαίσια της λευκής αμιγώς ζώνης διενεργείται μονάχα ένας όσον το δυνατόν μικρής έκτασης καθαρισμός-εκτομή, ώστε να περιοριστεί στο ελάχιστο η επίπτωση στην εκφύλιση των αρθρικών επιφανειών, σε βάθος χρόνου και η δημιουργία οστεοαρθρίτιδας. Αυτή η πρακτική αποτελεί και το σύνηθες σενάριο, αφού η πλειονότητα των ρήξεων αφορούν την εν λόγω ζώνη. Πειραματικά παρασκευάσματα συνθετικού χόνδρου με τη μορφή ενθέματος έχουν βρει μέχρι τώρα ελάχιστες ενδείξεις αλλά ενδέχεται να αποτελέσουν το μέλλον για κάποιες υποομάδες ασθενών.

 

 

 

FAQs

 

Πόσο διαρκεί η αρθροσκόπηση, τι αναισθησία χρειάζεται και πόσο θα μείνω στο νοσοκομείο;

Αφού προηγηθεί ένας τυπικός προεγχειρητικός έλεγχος, που περιλαμβάνει εργαστηριακές εξετάσεις, ηλεκτροκαρδιογράφημα, ακτινογραφία θώρακος και επικουρικά βάσει του ιατρικού ιστορικού καρδιολογικό, πνευμονολογικό ή άλλο εξειδικευμένο έλεγχο, ο ασθενής σε προγραμματισμένη ημερομηνία, συνήθως ως χειρουργείο μιας ημέρας, προσέρχεται πρωϊνή ώρα νήστις, διενεργείται η αναισθησία, η επέμβαση (διαρκεί περίπου μία ώρα) και μετά από 2-3 ώρες εξέρχεται του νοσοκομείου.

Η επιλογή της αναισθησίας είναι σε άμεση συνάρτηση με το ιατρικό ιστορικό του ασθενούς και είναι απόφαση του αναισθησιολόγου κατά βάση λαμβάνοντας υπόψιν και την επιθυμία του ασθενούς όπου είναι εφικτό. Μπορεί λοιπόν να είναι γενική ή επισκληρίδιος για τους ασθενείς εκείνους που επιθυμούν να είναι ξύπνιοι για να παρακολουθούν την εγχείρησή τους σε οθόνη. Η παραμονή στο νοσοκομείο είναι μεγαλύτερη σε περίπτωση γενικής αναισθησίας. Με επισκληρίδιο αναισθησία εξέρχεσθε την ίδια ημέρα μετά από μερικές ώρες αφού το μούδιασμα των κάτω άκρων έχει πλέον υποχωρήσει.

 

Μετά την αρθροσκόπηση χρειάζεται κάποιου είδους αποκατάσταση; Πότε αρχίζει η προσωπική υγιεινή μετεγχειρητικά;

Αμέσως μετά το χειρουργείο κρίνεται σωστό να χρησιμοποιηθούν βακτηρίες μασχάλης για 3-4, ούτως ώστε να αποφευχθεί ιδιαίτερη φόρτιση στο χειρουργηθέν γόνατο αλλά και για λόγους αναλγησίας. Θα χρειαστεί παγοθεραπεία, ανάρροπη θέση σκέλους στην ηρεμία, ελαστική περίδεση και ασκήσεις. Η φυσιοθεραπευτική αποκατάσταση ξεκινάει την επόμενη ημέρα του χειρουργείου με στόχο την όσο το δυνατόν ταχύτερη λειτουργικότητα.

Ο φυσικοθεραπευτής αφού ολοκληρώσει την αξιολόγηση του οργανώνει ένα πλάνο αποκατάστασης με βάση το είδος της ιατρικής αντιμετώπισης και τα ελλείμματα που εντόπισε κατά την αξιολόγησή του. Οι ασκήσεις θα πρέπει να εκτελούνται με βάση την ηλικία, την ιδιότητα (αθλητής, μη-αθλητής) και την ύπαρξη άλλων παθήσεων (όπως οστεοπόρωση). Οι ασκήσεις ενδυνάμωσης προτείνεται να εκτελούνται και από το υγιές άκρο το οποίο έχει επιβαρυνθεί λόγω τις αδυναμίας του πάσχοντος και θέλει και αυτό ενδυνάμωση καθώς και από την άρθρωση του ισχίου και της ποδοκνημικής του πάσχοντος άκρου. Η οδήγηση επιτρέπεται σε περίπου μια εβδομάδα ενώ η πλήρης επιστροφή στην καθημερινότητα αναμένεται σε 2-3 εβδομάδες.

Η καθημερινή υγιεινή ενθαρρύνεται σθεναρά αλλά με προσοχή να μη βραχεί το τραύμα με τα ράμματα, τα οποία αφαιρούνται σε 10 ημέρες. Μετά την αφαίρεση των ραμμάτων η υγιεινή διενεργείται ως συνήθως. Υπάρχουν επίσης στο εμπόριο επιθέματα αδιάβροχα και κάλυπτρα, κάτι που μπορεί να φανεί σε πολλούς χρήσιμο.

 

 

Πότε μπορεί κάποιος να επιστρέψει σε δραστηριότητες; Στη δουλειά, χωρίς περιορισμούς;

Η επάνοδος στην εργασία εξαρτάται από την βαρύτητά της. Είναι ευνόητο πως ένας υπάλληλος μπορεί να επιστρέψει σε εργασία γραφείου υπό προϋποθέσεις σε 4-5 ημέρες αφού έχει ήδη στο ενεργητικό του κάποιες συνεδρίες φυσικοθεραπείας, ώστε να ανακτήσει κινητικότητα και ικανοποιητική έκταση-κάμψη γόνατος.

faqs2

Στην περίπτωση των αθλητικών δραστηριοτήτων πρέπει να τηρήσουμε μια στάση αναμονής για έναν περίπου μήνα. Επίσης σε σύμπλοκες καταστάσεις όπου ανευρίσκονται παράπλευρες βλάβες η επανένταξη είναι συνάρτηση ενός εξατομικευμένου και εντατικού προγράμματος φυσικοθεραπείας υπό εξειδικευμένο θεραπευτή με παθητική κινητοποίηση άμεσα μετεγχειρητικά και ασκήσεις ενδυνάμωσης. Στις 2 εβδομάδες μπορεί να αρχίσει κανείς κίνηση στο νερό (aqua-training) ενώ από την 3η εβδομάδα αρχίζει τρέξιμο σε έδαφος. Οι χρόνοι αυτοί είναι σαφώς εξατομικευμένοι με σεβασμό στην βαρύτητα και την προσωπικότητα του περιστατικού.

 

Αν η μαγνητική τομογραφία που γίνεται για ενόχληση στο γόνατό μου εμφανίσει ρήξη κάποιου μηνίσκου αυτό αποτελεί ένδειξη για χειρουργείο;

Αυτό που πραγματικά έχει αξία σε κάθε ασθενή είναι να εκτιμηθεί πρωταρχικά η κλινική του εικόνα. Δεν θεραπεύουμε ακτινογραφίες και μαγνητικές αλλά ασθενείς. Όταν βάσει της αντικειμενικής εξέτασής μας προκύπτει η ένδειξη για την διενέργεια κάποιου απεικονιστικού ελέγχου αυτός πρέπει να συνεκτιμάται ώστε να προκύπτει η σωστή εικόνα της βλάβης. Η μαγνητική τομογραφία είναι εξέταση με μεγάλη ευαισθησία και βασίζεται στην περιεκτικότητα των ιστών σε νερό. Πολύ συχνά ανευρίσκει βλάβες που δεν αντιστοιχούν στα κλινικά σας ευρήματα, όπως επίσης καταδεικνύει και εσφαλμένα θετικά και αρνητικά ευρήματα. Η εκτίμηση λοιπόν μόνον μιας μαγνητικής (που αποτελεί και συχνή τακτική για κάποιους συναδέλφους) κινδυνεύει να μας οδηγήσει σε εσφαλμένη αντίληψη του προβλήματος.

Ειδικά στο θέμα των μηνίσκων βλέπουμε ασθενείς που έρχονται συχνά πανικόβλητοι με κάποια ενδομησκική ρήξη στην μαγνητική τομογραφία η οποία κάθε άλλο παρά ισχυρή ένδειξη για χειρουργείο αποτελεί. Ένδειξη για χειρουργείο αποτελούν ευρήματα όπως αστάθεια του γόνατος, αίσθημα ελεύθερου σώματος με block, μηχανική καταπόνηση από την συνήθη χρήση της άρθρωσης και γενικά όταν διαταράσσονται οι μηχανικές ισορροπίες.

 

Μετά από μια μικρής έκτασης μηνισκεκτομή, υπάρχει περίπτωση ο μηνίσκος μου να αναπλασθεί;

Η δυναμική των ιστών να αναπλάθονται δεν είναι σταθερή για όλους του ιστούς και από την άλλη η ικανότητα αυτή είναι μεγαλύτερη στον αναπτυσσόμενο σκελετό. Έτσι σημαντικού βαθμού ανάπλαση είναι δυνατή σε εφήβους, όπου η αναδόμηση του μηνισκικού ιστού ακολουθεί να νέα δεδομένα κατανομής πιέσεων. Όσο όμως προχωράμε ηλικιακά και κατ’ επέκταση αναπτυξιακά η ικανότητα αυτή μειώνεται σημαντικά.

 

Ποια είναι η φυσική εξέλιξη μιας ρήξης μηνίσκου η οποία δεν αποκαθίσταται χειρουργικά;

Αν η ρήξη παραμένει σχετικά ασυμπτωματική μπορεί να προσπελασθεί θεραπευτικά με συντηρητική αντιμετώπιση με ελάχιστους περιορισμούς. Όταν αυτή καταστεί κλινικά έκδηλη με συμπτώματα όπως πόνος, οίδημα, αστάθεια, μηχανικό block τότε οδηγούμαστε να προτιμήσουμε την χειρουργική προσέγγιση.

Πολλές φορές μια παραμελημμένη μηνισκική ρήξη θα φτάσει σε σημείο εξασθένησης των συμπτωμάτων και φαινομενικής ίασης. Αυτό δεν σημαίνει σαφώς ότι η βλάβη δεν έχει εγκαθιδρυθεί. Με διαδοχικές ενοχλήσεις και υφέσεις η σταδιακή φθορά προκαλεί επακόλουθη βλάβη στον υποκείμενο και υπερκείμενο αρθρικό χόνδρο και την εκφύλιση σε βαθμό τέτοιο ώστε να μιλάμε πλέον για οστεοαρθρίτιδα σε βάθος χρόνου.

  • Share This

Related Posts